|
|
|
(12-TEmmuz-2007)Shabidyn
OGS Sistemi Hakkında Düşünceler
Arabayla gidilen ve para alınması gereken tüm geçiş noktalarında kullanılabilecek güzel bir sistemdir OGS. Açılımı “Otomatik Geçiş Sistemi”. Sisteme dahil olmak için Ziraat Bankası’ndan OGS cihazını temin etmeniz gerekiyor. OGS cihazının bir numarası var bunu aracınızın plakasıyla ilişkilendiriyorlar. Yani bir OGS cihazıyla sadece bir plaka yani bir ulaşım aracı hizmet alabilir, aynı OGS cihazını başka aracınızda kullanamazsınız. Öyle yapmak istiyorsanız yeni bir cihaz daha almalısınız. Tahsilat için OGS cihazını satan şubeye OGS numarasını belirterek EFT ya da havale ile para gönderebilirsiniz ya da daha iyisi kredi kartınızı OGS abonesi olurken belirtirseniz tahsilat kredi kartınızdan otomatik düşer, devamlı bakiyenizi kontrol etmek ya da para yatırmak zorunda kalmazsınız. Üç ayda bir geçişlerinizi gösteren bir ekstre geliyor ya da internetten OGS bakiyenizi görebiliyorsunuz. Yalnız para yatırınca OGS bakiyesi nedense hemen değişmiyor birkaç gün sonra güncelleniyor!?
OGS sistemi güzel bir sistem ama tam verimli kullanılmıyor nedense. Cihaz kullanımı bir sürü problem getiriyor. Cihaz arızalanıyor, pili bitiyor, onu göstermek, tamir ettirmek hem masraf hem de zaman kaybı, vatandaş luzumsuz yere ceza da yiyor, üstelik ceza yememesi imkansız! Çünkü vatandaş ancak gişeden geçerken cihaz ötmezse arızalı olduğunu anlayabiliyor ve otoyol çıkışında da cezayı otomatikman yiyor! Fakat bu ceza bir şekilde işletilmiyor onu aşağıda açıklayacağım.
OGS meselesine nerden sardın diyebilirsiniz, başıma gelen bir olayı anlatayım. Geçenlerde Mahmutbey gişesinden Edirne yönüne geçtim OGS ötmedi, tabii otoyolda geri gidip normal fişle tekrar giriş yapacak kadar riski göze alamazdım. Bu arada arabayı kenara çekip gişeye doğru tekrar kenardan yürüyerek gidip otoyol giriş fişini elle almayı da düşünebilirsiniz. Bu anlamsız bir girişim çünkü aracınızla fiş verilen yerin yanında değilseniz sistem size fiş vermiyor. İnsan ile aracı ayırt ediyor otoyol fişi veren yer. Neyse Lüleburgaz’da otoyoldan çıktım ve bu sefer cezalı geçiş 46 YTL şeklinde ceza uyarısı verdi. Yani buradaki birinci saçmalık OGS cihazımın çalışmaması benim suçum değil yani onu otoyolda tamir ettirme şansım yok ona rağmen ceza yazacağına o hatta en erken hangi noktadan girebileceğim zaten belli ona göre bir ücret pekala alınabilir. Bu durumda vatandaş zaten cihazın arızalı olduğunu gördüğü için onu tamir ettirir bir an önce. O süre içinde de normal fiş alarak girip çıkar otoyola ceza niye!?
Sonra 444 00 00 destek hattını aradım orada plakam OGS’li olduğu için ceza yemediğim ama cihazı baktırmam gerektiği söylendi. Benim asıl merak ettiğim konu, madem plakayı tanıyarak aracın ödemesini alabilecek sistemsel yeteneğiniz var niçin OGS cihazı satıyorsunuz? Her araç sahibine plakasına bağlı bir hesap ya da kredi kartı ödemesi zaten var sizde. Gişelerden geçerken OGS sistemi plakayı okuyup niçin tahsilat yapmıyor? İlle bu cihazın ötmesi neden gerekiyor?
Sorularımı internetten OGS şikayet ve öneriler kısmına da yazdım ama yanıt veren olmadı maalesef. Yanıtları bilen varsa bana e-mail atabilir. Elimde yanıtlar olmadığı için ancak düşünerek (ya da küçük bir beyin fırtınası yaparak) bazı sonuçlara ulaşmaya çalışacağım.
OGS sistemi plakayı tanıyıp onun OGS ile ilişkisini algılayabilip ceza kesmeyebiliyorsa bu şunu gösterir : OGS sistemi sadece plakayı okuyarak tahsilat yapabilecek yetenektedir. Diyelim ki plaka okuma otomatik oluyor ama bunun plaka ilişkisini bulmak ve araca ceza kesmeye karar vermek yetkili kişinin inisiyatifinde olsun (şu anda böyle olduğunu tahmin ediyorum) IT sektöründen biri olarak bu karar alma mekanizmasının kolaylıkla otomatik hale getirilebileceğini söyleyebilirim. O yüzden OGS plakadan tahsilat yapabilecek yetenektedir ya da az bir çabayla bu yeteneği kazanabilir diyebiliriz.
OGS cihazının satılıyor olması ve bunu ille otomobilimiz içinde tutmamızın istenmesinin bir nedeni sahte plaka kullanarak gişelerden geçişleri engellemek olabilir. Bu da yanlış bir cevap olur çünkü OGS gişeye yaklaşım halinde de aracın fotosunu alabiliyor, asıl plaka sahibi o saatte oradan geçmediğini ispatlarsa ya da itiraz değerlendirilirken plakanın bağlı olduğu model ile resim tutmazsa müşteriden yapılan tahsilat geri iade edilebilir. Ayrıca sahte plaka kullanmak önemli bir suçtur, bunu yaparak otoyola OGS’den giren kişiler birkaç basit önlemle kısa sürede trafik polisi tarafından yakalanabilirler. Bir de otoyola OGS’yi aldatarak giren (girmek isteyen) hırsız ve aşağılık ruhlu kişilerin bu işten karları ve zararları ne olacaktır? Öncelikle yüksek bir para cezası, ehliyetinin alınması ve sahte plakadan hapis cezası alabilecektir. Üç kuruş vermemek için bu kadar riski hangi salak göze alır?
Farz edelim böyle insanlar var. Bu durumda OGS zarar eder denebilir. Tüm sistemin cirosu yanında bu sahtekarların (ki yakalanmaları kolay) yarattığı zarar devede kulak bile değildir. Yukarılarda belirttiğim nedenlerle vatandaşın zararı ve OGS’nin şu anki yapısından dolayı yaşadığı zorluklar daha fazladır. Her işletmenin bir zarar marjı vardır. Ben hiç kayıp vermeden bir sistem işleteceğim vatandaşın (sahtekarlar yüzünden) ümüğünü sıkarım diyemezsiniz. Hele bir kamu hizmeti yapıyorsanız bunu hiç diyemezsiniz. Dünyada tüm büyük şehirlerdeki dev metro sistemleri bile devamlı zarar ediyor ama kimse metroyu kapatayım ya da halka karşı zorlayıcı önlemler alayım deme cürretini daha doğrusu saygısızlığını gösteremez. Öncelikle Sivil Toplum Kuruluşları (STK) bunların tepesine binerler. Türkiye’de ulaşımın kalitesini dert edinen bir STK var mı bilmiyorum varsa bile bana etkisi gelmedi şu ana kadar.
Asıl olan vatandaşa hizmet olmalıdır. Ona bakarsanız plakasını kapatarak OGS gişesinden geçenler de var, yani sahtekarlığın sonu yok. Hatta bunu denemek zaten OGS sistemini yönetenlerin ya da yönettirenlerin elinde. OGS’nin cihazsız işletimi yapılarak ne kadar sahtekarlık kaybı olduğu rahatlıkla ölçülebilir bir rakamdır. Bakalım araç sayısı, araç geçiş sayısı ve ciro paralel artıyor mu gözlenebilir. Önceki verilerle oransal karşılaştırma yapılabilir. Bence cihazsız OGS ile otoyol gelirinde artış görülecektir ve sistemin kullanım verimi artacaktır. Bir kere sadece kayıt olmak yeterli olacağı için OGS sistemine dahil olmak kolaylaşacaktır. Kişiler internetten dahi kredi kartı numarasını vererek ya da Ziraat Bankası internet şubesinden mevcut hesabını plakasına bağlatarak bir OGS abonesi olabilecektir. Pire için yorgan yakıp OGS cihazı satılması teknolojinin verimsiz kullanımı ve mevcut sistemin hak ettiğinden daha az cazip kalmasına neden oluyor.
OGS cihazı diye birşeyin olması ona destek problemini de beraberinde getiriyor. Hem destek gerektiği kadar yaygın değil (hatta hiç yaygın değil!) hem de destek maliyeti arttıran bir faktördür. OGSnin vatandaşa ve devlete maliyetini arttırıyor. Sistemin OGS cihazına gerek kalmayacak şekilde düzenlenmesi acilen yapılmalıdır.
Bir de KGS var. Vakıfbank’tan KGS kartı alıyorsun, KGS kartını KGS gişesinden geçerken duruyorsun ve okutuyorsun sonra hesabından ya da kredi kartından yapılan geçişler ücretlendiriliyor. KGS tamamen gereksiz bir sistem, gişede tam para vererek geçmekten hiçbir farkı yok. Neticede KGS kartını okutmak için durmak zorundasın. Yoğun zamanlarda KGS gişelerindeki kuyruklar ile Nakit gişelerindeki kuyruklar arasında fark yok. Üstelik KGS kullanılsın diye her otoyol çıkışına bir de KGS gişesi yapmak zorundasın. Düşünsenize her gişe yerinde KGS, OGS ve Nakit gişesi var !? Üstelik sadece plaka tanımalı OGS kullanılabilecekken, böyle yapmak israftan başka birşey değil. Başka birisi MGS diye birşey çıkarsa bir de MGS gişesi mi koyacaklar merak ediyorum.
Londra merkeze girişte de benzer bir sistem var oradaki sistem de plakayı okuyor ve tahsilatı yapıyor. Hatta aynı sistem Kadıköy’e, Nişantaşı’na vb uygulanabillir. O zaman gereksiz trafik yaratanlar defolup gidecektir. OGS’de de bu yetenek olduğu halde niçin kullanılmıyor da vatandaşın parası ve zamanı israf ediliyor? Hatta her araba alış satışında taraflara ödemeleri banka üzerinden yapmaları ve arabayı alan tarafın plakasını en az bir hesaba ya da kredi kartına bağlaması zorunluğu getirilebilir. Ruhsata bu numaralar işlenir. Böylece her otomobil sahibi aynı zamanda OGS abonesi de olur, otoyoldan geçişleri tek tip OGS gişesiyle kontrol edebiliriz.
Bu işlerin tekniğini böyle düşünüyoruz ama acaba fazla mı iyi kalpliyiz? Bu sistemleri kuranlar/kurduranlar benim düşündüklerimi hiç mi akıllarına getirmediler. İnsan şeytanın avukatlığını yapmadan duramıyor bazen, hatırlarsınız gişelerin özelleştirilmesi gündemdeydi bir ara. Hala gündemde mi yoksa perde arkasından bu özelleştirme çalışmaları sürüyor mu bilemiyoruz. Seçimler yaklaştığı için ertelenmiş olabilir. Aynı Halkbank’ın ve Ziraat’ın satılmasının ertelenmesi gibi. Hiç düşündünüz mü, gişeler özelleşince OGS ne olacak acaba? Gelen (muhtemelen yabancı fima) sakın yukarıda önerilenleri yapıp hatta sistemi diğer bankalara da yayarak para basmaya başlamasın !?
|
|
|
